Christelijke mystiek: esoterisch of bijbels

Lezing door drs. Robert J.A. Doornenbal voor Interkerkelijke Werkgroep Bijbel of New Age,

  25 september 2004                

I. Christelijke mystiek als (onmisbare) derde ‘pool’
II. Inspirerende aspecten van christelijke mystiek^[4]
 

 1.  Gods aanwezigheid

 2.  ‘Oecumene van het hart’

 3.  Roeping voor alle christenen tot geestelijke groei

 4.  Verdieping van Bijbellezing

 5.  Het belang van de juiste geestelijke lectuur

 6.  Oefening in het gebed

 7.  Liefde tot God centraal

 8.  Naastenliefde; balans tussen vita activa en vita passiva

 9.  Geestelijk mentoraat

10.  Gevoel voor taal en symboliek

11.  Een perspectief op het lijden

12.  Het beginsel van armoede en eenvoud

13.  Ervaringen met geestelijke strijd

14.  Open voor Geestesgaven

III. Gevaren van christelijke mystiek

1. Het bederf van het beste is het slechtste

2. (De gave van) onderscheiding nodig

IV. ‘Open vragen’ betreffende (christelijke) mystiek

1. Islamitische mystiek en christelijke mystiek

2. Visioenen

3. Bovennatuurlijke verschijnselen

Uitleiding

Samenvatting van de gedachtewisseling over de lezing

INLEIDING

In christelijke kring wordt het woord ‘mystiek’ over het algemeen niet positief ontvangen. Niet alleen klinkt het vaag, zweverig en subjectief, maar velen vinden het ook theologisch verdacht: is iemand die interesse heeft in mystiek al niet op de drempel van de New Age of van syncretisme (= vermenging van godsdiensten)? Kan iemand nog wel een goede gereformeerde / evangelische / baptistische / vul-maar-in christen zijn als hij of zij zich ook bezighoudt met mystiek? Kan bijbels genormeerd christendom daar wel mee samengaan? En is mystiek wel ‘haalbaar’ voor de gewone christen; schuilt er niet iets elitairs in?

Deze vragen en connotaties vind ik begrijpelijk. In mijn lezing wil ik echter eerst bezien wat wij in positieve zin kunnen leren van de traditie van christelijke mystiek (ik zal dus niet ingaan op mystiek in het algemeen). In het eerste en grootste deel – paragraaf I en II – spreek ik over ‘mystiek’ als een onmisbaar en bijbels verantwoord element van een gezond christelijk leven. Het tweede deel – paragraaf III en IV – is gewijd aan misstanden die zich kunnen voordoen; ook vermeld ik allerlei vragen die ik heb rondom de meer ‘esoterische’ aspecten in de geschiedenis van de christelijke mystiek, die er ook blijken te zijn. Dit alles is bedoeld als opmaat voor discussie.

 Lees verder