Oosterse meditatie

7. OOSTERSE MEDITATIE

Het wezen van oosterse meditatie

In New Age kent men tal van technieken om het bewustzijn te verruimen en met geesten te communiceren. Men maakt daarbij vaak gebruik van oosterse meditatietechnieken. De bekendste zijn Zen-meditatie en Transcendente Meditatie.
Oosterse goeroes hebben ze in het Westen geïntroduceerd als neutrale technieken die niet aan een bepaalde religie gebonden zouden zijn en die men dus ook als christen zou kunnen beoefenen. Inderdaad zijn ook christenen deze meditatietechnieken gaan beoefenen en er zijn zelfs kloosters waar men yoga en zen in de christelijke spiritualiteit heeft geïntegreerd. Is dit verantwoord?
Wijlen ds. Van Dam, een bekende protestantse exorcist, vertelde eens dat demonen hadden uitgeroepen: “Wij hebben toegang tot de katholieke kerk door de yoga en de zen in de kloosters.” Of dit waar kan zijn en hoe dit mogelijk is, willen we nu zien te begrijpen.
In de oosterse filosofie gaat men er van uit dat men de verlichting kan bereiken door het denken uit te schakelen. De goddelijke werkelijkheid is, zegt men, boven alle woorden en gedachten verheven. Verlichting betekent dan ook dat men alle woorden en gedachten overstijgt en in een toestand van innerlijke leegte opgaat in het goddelijke. De toestand die men zo bereikt is niet in woorden te vatten. De Boeddha kon ook niet werkelijk in woorden uitdrukken wat deze toestand van verlichting, die hij het Nirvana noemde, inhoudt. Het is echter nooit het doel van christelijke spiritualiteit geweest het denken totaal uit te schakelen en een leeg vat te worden. Theresia van Avila waarschuwde voor een dergelijke geestestoestand. Ze zei:
“Nooit mogen wij proberen het eigen verstand door allerlei kunstgrepen stil te leggen om daar innerlijk, leeg en werkeloos als dwazen te blijven wachten en uit te kijken of God (de verlichting) niet komt.”[1]
Het is niet alleen dwaas om jezelf leeg te maken, maar ook gevaarlijk. Want als je je denken uitschakelt en je jezelf innerlijk leeg maakt, word je een vat voor allerlei machten en krachten die niet van God zijn. Zo kunnen de demonen inderdaad greep op je krijgen. Dan kunnen we ook het verhaal begrijpoen van de hindoe die een strijd tegen krankzinnigheid te voeren kreeg, omdat hij meditatie beoefende en zijn geest leegmaakte. Maar geldt dit ook voor zen?


ZENBOEDDHISME

De verlichting

Laten we nu eerst zien wat men door zen-meditatie kan ervaren. Prof. H. van Straelen SVD, die zelf een tijdlang in Japan zen-meditatie heeft beoefend, vermeldt in zijn boek De niet christelijke godsdiensten en het christendom hoe Imagita Kôsen, een van de grote zen-meesters uit de Meiji- Periode (1868-1912) de volgende beschrijving van zijn verlichtingservaring geeft:
“Gedurende de nacht, tijdens een za-zen oefening, was plotseling de afscheiding tussen vroeger en later weggevallen. Ik trad het rijk van het wonderbaarlijke binnen en bevond mij in het land van de grote Dood. Iedere waarneming van het Zijn van alle dingen en van het Ik was verdwenen. Ik voelde slechts hoe in mijn lichaam een geest zich tot duizenden werelden uitbreidde en hoe een oneindige lichtglans ontstond. Na een korte wijle begon ik te ademen. Als bij een bliksemflits waren ineens zien, horen, spreken en mij bewegen geheel anders geworden. Toen ik de hoogste waarheid en de wonderbaarlijke betekenis van het universum zocht, was mijn eigen Zelf zeer helder en alle dingen lagen voor mij open. In een overmaat van verrukking vergat ik dat mijn handen zich vanzelf op een neer bewogen en dat mijn voeten begonnen te dansen.’”[2]
Kôsen is niet in contact gekomen met de levende God, maar met een Doodsgeest.

Lees verder...