Home Artikelen Visualisatie deel 1

Visualisatie deel 1

VISUALISATIE deel 1(1)

Een door God gegeven kracht, of een occult gevaar?
Visualisatie is het gebruik maken van mentale concentratie, geleide fantasie en verbeelding om specifieke doelen op fysiek, psychologisch, beroepsmatig, opvoedkundig of spiritueel niveau te verwezenlijken. Visualisatie probeert de geest te programmeren tot het exploreren van innerlijke krachten en leiding. Het wordt vaak gebruikt in combinatie met een veranderde staat van bewustzijn. (Zoals die bijvoorbeeld kan ontstaan bij meditatie.) Vaak worden er psychische bekwaamheden ontwikkelt of tracht men contact te maken met de geestelijke wereld.

Er zijn ten minste vier types van visualisatie in onze cultuur te onderscheiden: de academische, populaire, occulte en christelijke. Hoewel ze duidelijk verschillend zijn, zijn deze visualisaties in de praktijk behoorlijk verweven met elkaar. De praktijken van visualisatie, een directe vorm van mentale verbeeldingskracht en concentratie, beginnen een breed draagvlak en invloed in onze maatschappij te krijgen.

Visualisatie in de westerse wereld

Visualisatie houdt onder meer in, een weloverwogen manipulatie van het brein, individueel of in samenspel met een helper, dit om iemands bewustzijn te veranderen, naar een specifiek doel, meestal de zoektocht naar een of andere vorm van geheime kennis of kracht.Misschien is de meest gezaghebbende mening over dit onderwerp te vinden in "Seeing with the minds eye, the history, techniques en practices of visualisation.", waarin staat: " Als er twee belangrijke 'nieuwe' concepten in de 20/21ste eeuw in het westen te vinden zijn is het wel meditatie en visualisatie." (2) Verder lezen we in dit boek:

'De stijgende interesse in visualisatie sinds 1960 is een deel van het nieuwe klimaat in de westerse wereld. Dit komt tot uitdrukking in een toenemende interesse in allerlei vormen van verbeelding, in het herleven van oosterse godsdiensten en filosofieÎn, in hypnose en het gebruik van hallucinerende drugs, eigenlijk in een veranderde staat van bewustzijn. (3) Visualisatie is prominent aanwezig in moderne, humanistische en 'transpersonele' opvoeding, maar vindt ook steeds meer zijn weg in de conventionele onderwijssystemen.

Jack Canfield , directeur van Educational Services for Insight Training Seminars in Santa Monica, California, was in het verleden president van de associatie voor humanistisch onderwijs, adviseur van 150 scholen, universiteiten en gezondheidsorganisaties, hij heeft een boek geschreven genaamd: 'The Inner classroom: Teaching with guided imagery ' Hij beweert hierin dat geleide verbeeldingskracht een zeer sterk psychologisch hulpmiddel is dat gebruikt kan worden om een breed spectrum van opvoedkundige doelen te bereiken: zoals een verbeterd zelfbeeld, vergroot bewustzijn, een gemakkelijker wijze van psychische groei en integratie, een opwekken van innerlijke wijsheid, het vermeerderen van empatische vermogens, het uitbreiden van creatief vermogen, het verbeteren van het geheugen, het vergemakkelijken van optimale prestaties, opwekken van een positieve levenshouding en een snelle wijze van het leren van subjectieve zaken. (4)

Dat het krachtig lijkt te werken is de reden waarom tegenwoordig veelal de loftrompet gestoken wordt over visualisatie als psychologisch hulpmiddel voor innerlijke genezing en persoonlijkheidstraining. We zullen achtereenvolgens het wezen en de invloed van visualisatie bestuderen en de reden waarom mensen deze techniek gebruiken. In al deze zaken zien we dat vooral de spirituele implicaties van de visualisatiepraktijken duidelijk aanwezig zijn.

Het wezen van visualisatie

New Age visualisatietechnieken denken via manipulatie van het brein iemands perceptie en persoonlijke realiteit te veranderen. Voorstanders beweren dat bij een juiste controle ieder persoon zijn ideeën , zijn bewustzijn en zelfs zijn psychische of geestelijke gesteldheid vorm kan geven. Zo kan bijvoorbeeld visualisatie gebruikt worden zegt men, om iemands negatieve zelfbeeld te veranderen door steeds een positief beeld van jezelf in gedachten te houden. Door een juist mentaal beeld en uitstraling te creÎren en het vast te houden of naar 'buiten' te projecteren, beweren voorstanders, kun je mentale kracht oefenen over elk aspect van het menselijk leven.

Vergelijkbare praktijken worden ook gebruikt in magische rituelen om de geesten aan te roepen dit om zulke doelen te bewerkstelligen. Omdat naar men zegt, het brein zoveel potentieële kracht heeft kan het door visualisatietechnieken een gunstige invloed uitoefenen op je gezondheid, financien, leervermogen, relaties, beroep en zelfs op je eeuwige bestemming. In veel Hindoeïstische en Boeddhistische religies gelooft men ook dat het beeld dat iemand vasthoudt bij zijn dood van grote betekenis is voor iemands volgende leven. Dat is dan ook een reden om visualisatietechnieken te gebruiken.

De invloed van visualisatie

Visualisatie en verbeeldingstechnieken worden in Amerika en het westen nagejaagd door miljoenen en miljoenen mensen.Dit heeft een toenemende invloed op diverse maatschappelijke terreinen in gezondheidsleer en onderwijs. In de psychotherapie integreren allerlei occulte elementen, in het bijzonder in de leer van de zelfverwerkelijkingleer van C.G. Jung en de humanistische en transpersonele psychologie. In 'Seeing with the minds eye' staat het volgende: "In de laatste eeuw beginnen steeds meer specialisten onderzoekers de betekenis van visualisatie opnieuw te ontdekken: Geschiedkundigen, theologiestudenten, archeologen, natuurkundigen en psychologen zijn begonnen met het bestuderen van de natuur van het innerlijk beeld, zoals dit toe te passen is op hun eigen gespecialiseerd terrein.Hoewel er nog geen wereldwijde consensus is over visualisatie op dit moment, is er een algemene ontwikkeling om tot begrip te komen vanuit de verschillende gezichtspunten over visualisatie." (5)

Veel wetenschappelijke tijdschriften houden zich bezig met publicaties over visualisatie zoals 'The Journal of Mental Imagery'. Ze beschrijven de integratie van visualisatie in psychologie, onderwijs, kunst en literatuur, taalwetenschappen, mythologie, antropologie, sociologie, religie en de thanatology (de studie van dood en doodgaan). (6) Zelfs maar een kort overzicht van de algemene invloed van vormen van visualisatie in het westen is indrukwekkend te noemen.

Gezondheidszorg

Visualisatie wordt algemeen toegepast in de New Age therapieën, dit is zeer toepasselijk zoals we later in dit artikel zullen zien. Nu willen we vaststellen dat manipulatie van mystieke levensenergie zoals prana en chi gebruikelijk is in visualisatietechnieken. Voorstanders in het westen beweren namelijk ook dat visualisatie energie kan produceren en manipuleren.

Natuurkundigen zijn al begonnen subtiele lichaamsenergieën te bestuderen en hun effect op de energieën buiten het lichaam. Door de gehele geschiedenis hebben filosofen deze energie herkend en namen gegeven. De Chinezen noemen het chi, de Indische prana of kundalini, de Japanners ki en in de twintigste eeuw noemde de parapsychologen dit fluïdum en bio-plasma. Russische en Tsjechische geleerden hebben deze 'bioplasma' energie bestudeert in verband met genezing door telepathie en psychokinesis. Ze hebben ontdekt dat een vrouw genaamd Nelya Mikhacloya haar bioplasmische energie velden kan veranderen.

Studies als deze bevestigen occult geloof en de aannames van aura's en astrale lichamen. De experimenten demonstreren hoe visualisatie energie kan produceren met een direct effect op de buitenwereld.' (7)

Opvoeding en onderwijs

Visualisatie wordt in het onderwijs tegenwoordig gebruikt, net als in de counseling, bij probleemoplossende cursussen en bij 'creatief schrijven'. Het wordt door studenten gebruikt om in een andere staat van bewustzijn te komen, waardoor men in staat zou zijn om de 'innerlijke' gids te bereiken of ' het hogere zelf' en zijn krachten. Het wordt gebruikt om het leervermogen, het zelfbewustzijn te vergroten en stress te verminderen.

Occultisme

Sjamanen, spiritisten, magiÎrs en heksen gebruiken visualisatie heel vaak. In het westen zijn er de bekende Amerikaanse sjamanen zoals Carlos Castaneda en Lyn Andrews , van hen zijn miljoenen boeken verkocht. Hierin wordt steeds beschreven dat visualisatie de belangrijkste sleutel was voor hun succes als sjamaan. Hetzelfde geldt voor hypnotherapeuten zoals Richard Dobson en Nataha Frazier. 'In de laatste vijf jaar worden de sjamanistische trance technieken geleerd en vertaald als een vorm van visualisatie.' (8)

Visualisatie wordt wereldwijd gebruikt in psychische genezing. Spirituele genezers als Amy Wallace (kleindochter van Irving Wallace) en Bill Henken beweren in hun boek ('The psychic healing book: How to develop your psycic potential safely, simply en effectively.') 'Visualisatie is een van de meest verbreide en krachtigste instrumenten in de spirituele genezing. Het wordt intensief gebruikt in oosterse en mystieke scholen en wordt in praktisch iedere school voor bewustzijnstraining tegenwoordig geoefend. (9)

Visualisatie is ook een veel gebruikte techniek bij veel occulte religies zoals de Rozenkruisers en Tantrisme, maar ook bij 'geesteswetenschappen' zoals New Thought, Divine Science, Unity school of christianity, Religious science enzovoort. In diepste wezen gebruiken alle occultisten visualisatie, neem bijvoorbeeld een psychische 'krachtpatser' als Kreskin, die bekent dat hij iedere dag oefent met mentale verbeeldingskracht. (10)

Psychotherapie

Visualisatie wordt ook algemeen gebruikt in de psychotherapie. Het gebruik van verbeeldingskracht is een van de snelst toenemende trends in psychologie en onderwijs. Vele 'pioniers' gebruiken denkbeeldige technieken zoals Hans Karl Leiner en Robert Desville die zich veel moeite gegeven hebben om deze 'psychotechnieken' in iedere school te integreren. (11) Mike Samuels M.D.is een overtuigd spiritist en auteur van boeken zoals:'Seeing with the minds eye' en ' Spirit Guides: acces to inner worlds.' (12) In hun boeken weidden Nancy en Mike Samuels tweehonderd pagina's aan het gebruik van visualisatie in de moderne psychologie, gezondheidszorg, parapsychologie, kunst en creativiteit en occulte doeleinden die ze 'spiritueel leven' noemen. (13)

Ze bespreken visualisatietechnieken die gebruikt worden bij veel psychologische methodes waaronder die van Freud en vooral Jung. Enkele voorbeelden zijn: geïnduceerd hypnotisch mijmeren. Aversie training, implosion therapie, hypnotherapie (net als de spiritistische mogelijkheid tot automatisch schrijven) de systematische desensitatie technieken van behavioristen, geïnduceerd droomwerk, de meditatieve visualisaties van Kretschner, Leuners geleide affectieve fantasie, Gestalt psychodrama, psychosynthese en nog veel meer. (14)

The 'Journal of Mental Imagery' die gesponsord wordt door de Int. Imagery Association belegt regelmatig vergaderingen voor academische gezelschappen. In de brochure van de Six American Imagery Conference, die gehouden werd in San Francisco en als onderwerp had ' Timeless Therapeutic Images' is te lezen: ' Er hebben zich een groot aantal wetenschappelijke ontdekkingen in de psychologie, psychiatrie en neuropsychologie, voorgedaan over het innerlijke beeld, die veel grensverleggende emotionele, fysiologische en psychologische veranderingsprocessen op gang kunnen brengen. Het beeld verblijft in het 'hart' (binnenste) van het bewustzijn. Het verenigt zich moeiteloos met het binnenste zelf en de uitwendige wereld, het staat het positieve toe om het negatieve te confronteren en te overwinnen, zo dat het ons leidt tot aanvaarding; het verbindt nieuwe wegen in het bewustzijn door een nieuwe perceptie. (15)

Een bekend spiritueel toetsingsorganisatie in Berkely , California waarschuwt voor dit soort conferenties, die het best omschreven kunnen worden als een vormeloze vermenging van seculier wetenschappelijk materialisme een verborgen 'scheut filosofie'. De feitelijke aandacht op deze conferentie was gericht op het gebruik van verbeelding om zo in contact te komen met iemands 'innerlijke adviseur en geleidegids'. (16)

De praktijk van psychosynthese is een klein beetje psychotherapie vermengt met verschillende oosterse en westerse methodes om te komen tot 'zelfbewustzijn'. Psychosynthese is ontwikkeld door Robert Assagioli, die jarenlang de Italiaanse directeur van de Lucis Trust was, een zeer occulte organisatie die gesticht is door de New Age leidster Alice Bailey.(17)

Psychosynthese maakt uitgebreid gebruik van visualisatie en inbeelding om zo in contact te komen met het 'hogere zelf', dit zou van betekenis zijn voor de psychische ontwikkeling en de mogelijkheden tot 'spirituele contacten'. Op min of meer dezelfde wijze ontwikkelde de paranormaal begaafde Bob Hoffmann (met behulp van een dode vriend dr. Siegfried Fischer) en een psychiater genaamd Ernest Pecci een systeem van paranormale psychotherapie genaamd de Fischer-Hoffmann techniek die later het Quadrinity Proces genoemd werd. Deze methode probeert het 'innerlijke heiligdom' te helpen door verbeeldingskracht en een geleidegeest ontvankelijker voor visualisatie te worden.(18) Een Quadrinity leraar, Jean Poster, openbaart het occulte gebruik in haar boek: Psychic Development (Random House 1974)

Autogene training door J.H. Schultz

Een vroege pionier in het gebruik van het academisch gebruik van visualisatie was de Duitse psychiater Johannes H. Schultz. Vanuit zijn klinische ervaringen met hypnose (19) ontwikkelde hij, wat hij later noemde de autogene training. Deze methode gebruikt onder andere autosuggestie, visualisatie en diepe ontspanning. Net als bij de andere autoriteit op dit gebied Samuels is het de meest doordachte en algemeen gebruikte methode van visualisatie in de gezondheidszorg. Autogene training heeft veel gemeen met hypnotherapie (vooral autosuggestie) , psychotechnieken, ontspanningstechnieken, oude yogatechnieken en de meer recentere mind-control cursussen. (20) Sommigen promoten autogene training als een methode die mensen snel in staat stelt tot een occulte staat van veranderd bewustzijn te komen, zonder het 'tijdrovende oosterse 'pad te volgen.

Mensen, die om wat voor reden dan ook zich niet willen verbinden met de oosterse meditatieve technieken, kunnen autogene training als een alternatief zien. Het is opmerkelijk grondig en systematisch ontworpen en geeft met enig oefenen al gauw een bewustzijn dat te vergelijke is met diepe meditatie...In diepste wezen zijn vooral de laatste stadia van autogene training te vergelijken met een doorbraak in het bewustzijn, wat men verkrijgt met verschillende meditatieve technieken.(21)

Wolfgang Luthe, een van Schultz studenten is nu de autoriteit op het gebied van autogene training(22) Hij is de auteur van Autogenic training en schreef samen met Schultz het boek Autogenic Therapy dat 2400 gevalsstudies beschrijft. Schultz merkt hierin ook op dat het programma van visualisatietechnieken bij autogene training ook verbeterd kunnen worden door meditatieve training.(23) Een deel van de meditaite bestaat uit 'het bevragen van je eigen zelf, je innerlijke bewustzijn' (24) een techniek die niet zelden leidt tot contact met geleidegeesten en geestesmachten.

De invloedrijke psychoanalist Carl G.Jung, zelf een student van het occulte (25) ontwikkelde zijn eigen visualisatie methode genaamd :'actieve verbeelding'. Deze in potentie zeer gevaarlijke techniek wordt beschouwd als een belangrijk werktuig in de Jungiaanse psychologie, om zo in direct contact te komen met het onbewuste om zo een grotere innerlijke kennis te bereiken. (26)

De Jungiaanse psychoanalytica Barbara Hannah is lector op het prominente C.G. Jung instituut. In 'Encounters with the soul;active Imagination as developed bij C.G.Jung (27) geeft ze ronduit de gevaren van actieve imaginatie toe en onthult in details hoe het brein krachtig beinvloedt kan worden. Ze benadrukt het grote gevaar voordat iemand de methode gaat toepassen.(28) Hannah belijdt tevens dat actieve imaginatie zich bezig houdt met de 'eerbiedwaardige' methode om met de goden in contact te komen.(29) Inderdaad leidt het geen twijfel dat men zo gemakkelijk in contact komt met wat genoemd wordt een geleidegeest.(30) Hoe dan ook deze geesten kun je je eigen maken als krachtige psychodynamische krachten, in feite zijn ze de beeldvorming geworden van de innerlijke structuur van het onbewuste.'

Human potential seminars en de kerk

Veel van de populaire 'denk jezelf rijk' seminars (of gezond, sexy of gelukkig) gebruiken visualisatietechnieken. Moderne New Age seminars zoals Silva Mind Control (31) E.M.D.R. (red.) en the Forum (vroeger 'est') kennen miljoenen aanhangers die verschillende visualisatietechnieken gebruiken. Je kunt in je bewustzijn projectieschermen neerlaten waar je de gewenste beelden op projecteert. (bijvoorbeeld meer zelfvertrouwen, betere studievermogens, minder gewicht, of je kunt je voorstellen hoe je witte bloedcellen kankercellen of virussen opeten.)

Verder kan je door stilte en een 'innerlijke heiligheid' een mentaal laboratorium bedacht worden, waarmee je in contact komt met innerlijke adviseurs of geleidegeesten, die je helpen belangrijke beslissingen in je leven te nemen.

Zoals te verwachten was heeft de moderne impact van visualisatie in gezondheidszorg, wetenschap, onderwijs, psychotherapie en andere terreinen steeds meer ingang bij christenen gevonden. John Trott en Eric Pement merken op dat visualisatie oefeningen steeds meer hun weg in de christelijke kerken vinden.(32) In the seduction of Christianity wijdt Dave Hunt twee hoofdstukken aan de beschadigende invloed van visualisatie in de kerk. Hunt merkt op dat visualisatie en geleide fantasie technieken al van oudsher erkent is bij tovenaars als de meest krachtige en effectieve methode om in contact met de geestelijke wereld te komen om zo bovennatuurlijke kracht, kennis of genezing te verkrijgen. Zulke methodes worden nergens in de bijbel gepraktiseerd of aangemoedigd als hulp in geloof of gebed. (33)

Hunt onderscheidt visualisatie ten opzichte van het niet-occulte gebruik van verbeelding.Hij zegt: 'De visualisatie waar wij mee te maken hebben is een oude hekserij methode, die al duizenden jaren door sjamanisten gepraktiseerd wordt, en die steeds meer erkenning in de tegenwoordige seculiere wereld krijgt en nu zelfs meer en meer in de kerken. Deze visualisatie probeert levendige,zo realistisch mogelijke beelden in de geest op te roepen en vast te houden, om zo zieken te genezen, rijkdom te creeeren of een andere realiteit op te roepen. Vreemd genoeg predikt een aantal christelijke leiders dezelfde technieken in de naam van Christus, zonder te herkennen waar ze mee bezig zijn.(34)

Naarmate meer mensen 'verlichting' gaan zoeken en naarmate de (para)psychologie zich verder ontwikkeld, nemen de bewustzijnsveranderde technieken steeds meer toe in gezondheidszorg, pedagogiek, en sport men ziet ze als psychotherapeutische gereedschappen.(35) En ongetwijfeld zal met de verdere toename van de hersenwetenschappen, de 'human potential, new age' seminars het gebruik van visualisatie ongebreideld toenemen. Zo'n invloed zal de kerk voortdurend beÔnvloeden. Maar zoals we ook in het tweede deel zullen beschrijven is het wereldbeeld van de voorvechters van visualisatie zelden christelijk te noemen. Daarentegen is het vaak schaamteloos occult of humanistisch. Zoals Stanley Dokupil het zegt: ' Verbeelding is meer en meer het middelpunt van veel new age gedachtegoed en methodiek geworden.' (36)

Waarom gebruiken mensen visualisatie?

Laten we eerst eens kijken naar de stellingen van de voorstanders.Je kunt deze samenvatten in drie hoofdthema's.
  1. Onderzoek naar persoonlijke kracht.
  2. Onderzoek naar innerlijke kennis en spirituele verlichting.
  3. Onderzoek naar fysieke gezondheid.

Het onderzoek naar persoonlijke kracht.

Psychiater Harold Sherman beweert dat er een geweldige kracht in verbeelding zit. (37) Andrew Wiehl stelt in creatieve visualisatie dat er wonderen zijn gebeurd, die ogenschijnlijk door visualisatie plaatsvonden. Hij noemt het een door God gegeven kracht die beschikbaar is voor iedereen.(38)

Het onderzoek naar spirituele verlichting.

Jack Canfield stelt: 'Voor mij is het meest interessante gebruik van geleide fantasie het oproepen van de wijsheid die diep in ons ligt.' Hij gaat verder met het bespreken van de manier waarop studenten hun eigen geestelijke gidsen als counselor van wijsheid kunnen aanroepen.(39) Mike Samuels zegt:' Filosofen en priesters van iedere oude cultuur gebruikten visualisatie als gereedschap voor groei en wedergeboorte.

Veel godsdiensten hebben visualisatie gebruikt als een van hun basistechnieken om mensen te helpen hun spirituele doelen te verwezenlijken. Visualisatie intensiveert iedere gebeurtenis. (40) In 'Visualization' benadrukt Adelaide Bry dat visualisatie de macht heeft om ' de verborgen waarheid te onthullen' en ons zo in staat stelt om persoonlijke contacten te ervaren met 'het kosmische bewustzijn.' (41) Zo schrijft iemand, die nogal gecharmeerd was van de methoden van de psychosynthese van Robert Assagioli: 'Verbeelding is superieur aan alle wezens en generaties, en door haar zijn we instaat de wereldorde te overstijgen en zo deel te hebben aan het eeuwige leven en de energie van het 'overhemelse'. Juist hierdoor worden we bevrijd vanuit de banden van het noodlot.(42)

Het onderzoek voor de fysieke gezondheid.

Bewustzijnsonderzoeker Kenneth Pellectier van het Longley Poiter Neuropsychiatrisch instituut in San francisco leert: ' De grootste potentie van autogene training en visualisatie is dat het een krachtig instrument is in de holistische benadering van de (preventieve) geneeskunst. (43) In zijn 'Positive Imaging' citeert de populaire 'positief denker' Norman Vincent Peale de sjamanistische onderzoekers Jeanne Achterburg en G. Frank Laulis als hij zegt: Verbeelding kan wel eens de meest belangrijke techniek voor de moderne gezondheidszorg zijn.(44)

Jammer genoeg, krijgen de mensen meer schade dan de 'voordeeltjes' van de visualisatietechnieken op spiritueel/educatief en gezondheidsterrein. Visualisatieprogramma's worden vergezeld met toegevoegde 'bagage' zoals een ander wereld en godsbeeld en andere lichamelijke en geestelijke gevaren. Voordat we deze verder benoemen zullen we eerst de verschillende voorbeelden van visualisatie en verbeelding bekijken.

Soorten van visualisatie

Visualisatie is een belangrijk en krachtig gebruik van verbeelding met een grote variÎteit aan methoden en doelen. Tegelijk geeft dit het probleem aan om dit onderwerp beknopt te analyseren. De academische variaties hebben noodzakelijkerwijze niet hetzelfde doel als de occulte of 'christelijke' variaties. Zo zal een deugdelijke kritiek op de ene vorm niet correct op de andere vorm zijn. De doelen van het occulte gebruik zullen anders zijn dan 'het christelijke gebruik.' Het schema hier geeft een aantal vormen van visualisatie en laat tegelijkertijd zien dat de grenzen tussen de verschillende vormen zeker niet absoluut zijn.

VISUALISATIE

1 ACADEMISCH

2 POPULAIR

  • Autogene training
  • Jungiaanse psychologie
  • Inbeelding studies
  • Seculiere of transpersonele psychologie
  • N.L.P. (red)
  • E.M.D.R. (red)
  • New Age therapieen
  • Mind-Science praktijken
  • Silva Mind Control (SMC)
  • Persoonlijke of zakelijke georiÎnteerde seminars of doelgerichte programma's

3 OCCULT

  • Rituele magie
  • Sjamanisme
  • Spirituele healing
  • Spiritisme
  • HindoeÔsme
  • Bhoedisme (mandala)

4 CHRISTELIJK

  • Christelijke psychiater, counselor
  • Innerlijke genezing(onbijbels)
  • Jezus visualisatie
  • Visualisatie met Bijbel.(45)
Tussen de types 1,3 en 3,4 zijn sommige grenzen concreet, maar bestaat er een potentiÎle mogelijkheid tot vermenging. Tussen 2,3 zijn er behoorlijk flexibele grenzen. Tussen 1,4 en 2,4 zijn grenzen zeer flexibel en bestaan er dus duidelijke relaties.

Visualisatie variaties

In het algemeen zijn er drie visualisatievormen te onderscheiden:
  1. Geprogrammeerde visualisatie, dit is een actief proces dat gebruikt wordt door mensen persoonlijk. Zo houdt de beoefenaar een positief beeld in zijn bewustzijn om zo een gewenst object of situatie te creÎren. Dit kan gestalte krijgen op de 'psychiatrische' divan of in een magisch ritueel.

     

  2. Ontvankelijke visualisatie is een passief proces.Het zet e.e.a. in werking, na een eerste aanzet of thema en ontwikkelt zich in het bewustzijn. Deze methode is in die zin passief, dat het alles ontvangt wat er in het brein opkomt, hetgeen dan vaak geÔnterpreteerd wordt als een of andere speciale leiding, zoals de instructies van het 'hogere zelf' een 'innerlijke gids', of 'goddelijk bewustzijn.'

     

  3. Geleide visualisatie is, zoals het woord het al zegt, geleid door een vriend, counselor, familielid in een therapeutische, occulte of new age setting. De therapeut suggereert een beeld, zoals bijvoorbeeld een weide of een bos, en de cliÎnt werkt dit in zijn 'innerlijke verbeelding en onbewuste conflicten' verder uit. Geleide fantasie kan ook gebeuren door de leider van een New Age seminar of workshop die zijn gehoor helpt een mentale omgeving te construeren die gemakkelijk contact maakt met een geleide geest. Silva Mind Control (SMC) en nog 'acht miljoen' gradaties daarvan zijn voorbeelden.

Het verschil tussen verbeelding en visualisatie

De algemene types van visualisatie kunnen vrij ruim omschreven worden met geleide fantasie, mentale verbeelding, actieve imaginatie, direct dagdromen, innerlijke verbeelding, enzovoort. Men moet echter niet vergeten dat visualisatie niet hetzelfde is als verbeelding of fantasie. Visualisatie is een inbeelding die doelgericht een specifieke wens najaagt. Hoe moeten we fantasie nu onderscheiden van visualisatie? Er zijn veel verschillende vormen van verbeelding en fantasie die we allemaal kennen.

Bijvoorbeeld het 'geheugenbeeld' dit is een reconstructie van een echte gebeurtenis, op een specifieke gelegenheid. Zo kan bijvoorbeeld de levendige herinnering van iemands eerste afspraakje na lange tijd nog beeldend in de herinnering aanwezig zijn.Visualisatiebeeld is het gevolg van een ingebeeld beeld, dat mogelijk elementen bevat van percepties van gebeurtenissen in het verleden, maar die in ieder geval op een nieuwe manier is samengesteld Iemand kan zich inbeelden hoe zijn huis eruit ziet met een gewenste nieuwe auto ervoor. Of zich inbeelden hoe zijn huis op een nieuwe gewenste manier eruit ziet bij een andere inrichting.

Maar iemand kan zich ook inbeelden hoe het in de hemel of hel is, of hoe een profeet zich in een moeilijke situatie zou gedragen, of wat iemand in zijn plaats zou doen. Dit is hetzelfde als een dagdromerij, fantasie waar een combinatie van herinneringen en verbeelding plaatsvindt. In de slaap vinden we ook fantasieÎn van dromen die waarnemingen in het verleden op een nieuwe manier reconstrueren.

Andere vormen van inbeelding of fantasieën worden zelden ervaren. In hallucinaties vinden we inwendige verbeelding die ten onrechte aangezien wordt voor extern. In bovennatuurlijke gezichten vinden we uitwendig geïnduceerde , innerlijk verbeelde gebeurtenissen. Deze openbaringen kunnen echt of onecht zijn, afhankelijk of ze van God komen of van de duivel. (Mat.4:8 Ezech.1:1)

Er zijn vele manieren van verbeelding. Het is echter zo dat deze manieren typisch genoeg geen visualisatietechnieken te noemen zijn. Ze missen de begeleidende verplichting van vertrouwen, als een van de specifieke technieken die nodig zijn in het visualisatieproces.

Begeleidende verschijnselen van visualisatie.

Visualisatie wordt zelden alleen gebruikt. De typische verschijnselen van visualisatie zijn:
  1. Ontspanning
  2. Meditatie (soms met een yoga-achtige gecontroleerde houding en ademhaling)
  3. Het beoefenen van wilskracht.
  4. Verschillende vormen van zelfhypnose
  5. Vertrouwen en geloof in de gids. (Of die nu menselijk zijn of van geesten)
  6. Vertrouwen in het proces van visualisatie op zich.

Ontspanning

Ontspanning is natuurlijk een belangrijk en noodzakelijk aspect van het dagdagelijkse leven. Maar als het gecombineerd wordt met visualisatie en meditatietechnieken kan het gauw verworden tot een occult proces.In ' Relax your way tot ESP' refereert D. Scott Rogo, een psycholoog aan het onderzoek van de parapsycholoog Rhea White, die ontdekte dat de meeste paranormale mediums hun 'werk' begonnen met ontspanning. (46) De paranormale mediums benadrukken ook het belang van suggestie en visualisatie. (47)

In ' Creatieve visualisatie' beweert Shakti Gawain, een new age medium, dat het belangrijk is je eerst te ontspannen, als je voor het eerst 'creatief' wil visualiseren.(48) De al eerder genoemde Jack Canfield moedigt zelfs studenten aan, klassikaal verschillende occulte en potentieel occulte ontspanningsoefeningen te beoefenen voor het visualisatieproces, inclusief adem bewustzijn, ademverbeelding, adem controle, progressieve relaxatie, autogene training, polariteits healing en chanting (49)

In het volgende citaat van 'Opening to Channel' bieden twee geleidegeesten 'Orin' en 'DaBen' advies tot ontspanning, om je zo te helpen de staat van bewustzijn te verkrijgen, die het beste is voor het communiceren van geleidegeesten.(50)

Oefening van Orin en DaBen om ontspanning te verkrijgen.

Doel: De oefening is in wezen een voorbereiding om in trance te komen. We willen dat je ervaringen met channeling, ontspannen, gemakkelijk en plezierig verlopen. Stappen:
  1. Ga op een gemakkelijke manier zitten op de grond of een stoel, zo dat je het gemakkelijk tien of vijftien minuten kunt volhouden.
  2. Sluit je ogen en begin rustig en langzaam te ademen. Adem ongeveer twintig maal langzaam en ritmisch, na elkaar boven in je borstkas.
  3. Laat al je zorgen los. Stel je voor dat ze verdwijnen. Iedere keer als er een gedachte komt, projecteer het op een denkbeeldig bord en 'wis' het daarna krachtig uit of verbeeldt je dat je iedere gedachte in een luchtbel stopt die vervolgens wegzweeft.
  4. Ontspan je lichaam. Voel dat je langzamerhand onbewogen, kalm en rustig wordt. Ga in je verbeelding door je lichaam en ontspan ieder deel apart. Ontspan 'mentaal' je voeten, benen, billen.buik, borst, armen, handen, schouders, nek, hoofd en gezicht. Laat je kaak een beetje open en ontspan de spieren rond je ogen.
  5. Trek een 'luchtbel' van wit licht rondom je op.Visualiseer haar omvang, helderheid en vorm. Speel er een beetje mee, maak het groter of kleiner totdat het goed aanvoelt.
  6. Als je rustig en ontspannen bent en klaar om 'terug te komen' breng dan je aandacht weer in de kamer. Proef en geniet van de staat van rust waar je in bent. Meestal is het genoeg iedere dag twintig minuten te oefenen, ongeveer een of twee weken om snel in een toestand van diepe ontspanning en 'innerlijke stilte' te komen.
Deze regels zijn niet alleen 'zaligmakend' maar helpen je snel in die veranderde staat van bewustzijn te komen, die het beste is om een geleidegeest te bereiken. (51) Ontspanning is dus een belangrijk onderdeel voor een succesvolle visualisatie.

Meditatie is de tweede component. Visualisatie wordt vaak geleid in een meditatieve omgeving, bijvoorbeeld door een gestructureerd programma als 'interne concentratie' of het gebruik van een mantra, of het gebruik van een krachtig woord met 'psychische kracht'. Zoals al eerder aangegeven (52) ontwikkelt zich bijna alle meditatie uitgezonderd bijbelse meditatie door psychische krachten in een niet-bijbelse occulte wereldbeschouwing, die een deur kan openen naar de gevallen geestelijke wereld. Gawain geeft aan dat praktisch iedere wijze van meditatie je uiteindelijk een ervaring geeft van jezelf als bron of van ' je hogere zelf'. (53) Ze bedoelt met 'zelf' de 'uiterste realiteit van god'.

Het systematisch gebruik van wilskracht om een effectieve visualisatie te krijgen is verbonden met magische en occulte teksten, in het bijzonder voor rituele doeleinden. (54) Onverschillig dus zonder een wils intentie en verdere verbintenissen kan er geen visualisatie bestaan. Dat wil zeggen dat geprogrammeerde visualisatie, het weloverwogen gebruik van je eigen geesteskracht is om voor jezelf een nieuwe realiteit te scheppen. Niets is te onbetekenend of onmogelijk. Een vuistregel is: Je kunt visualisatie gebruiken voor wat je ook maar wilt, en je moet sterk willen wat je visualiseert. (55)

De interesse in hypnose bij visualisatie, wordt meestal bepaald door het feit dat iemands vermogen tot visualisatie en de ontvankelijkheid voor hypnose vaak samengaat. Verbeeldende betrokkenheid, of opgaan in fantasie ervaringen zijn bekend als verbonden met een hogere graag van hypnotische gevoeligheid.

Vandaag de dag wordt de betrokkenheid van verbeeldingskracht en hypnose bestudeerd en onderkend in een aantal geschikte wetenschappelijke studies.(57)

Geloof of vertrouwen is een onmisbare integrale factor die de effectiviteit van visualisatie bepaald. Dit blijkt o.a. uit de literatuur die in de voetnoten aangehaald wordt, zonder geloof niet veel effect. Toch wordt dit geloof vreemd genoeg nauwelijks gerelateerd in een geloof in de Bijbelse God, Jezus Christus, maar meer aan iemands eigen zogenaamde innerlijke krachten, mentale capaciteit, intuÔtieve vermogens, kosmische energie, het universum, enzovoort. De volgende uitspraken benadrukken het belang van positief geloof.

'Om het anders te zeggen, iedere techniek voor zelfrealisatie en ontwikkeling moet gepaard gaan met een groot vertrouwen dat het werkt.' (58) 'Geloof dat iets materialiseert als je, je het verbeeldt, en twijfel nooit een moment...' ' Net als een advocaat de wet moet kennen om hem uit te voeren en te gebruiken, moeten wij het universum begrijpen, dat moet meewerken om onze wensen te vervullen.' 'Des te meer geloof en enthousiasme we stoppen in mentale verbeelding, des te eerder zal het slagen.' (59)

Conclusies

We kunnen in onze bespreking over visualisatie tot dusver een aantal conclusies trekken:
  1. We ervaren allemaal bepaalde manieren van verbeelding en fantasie in ons leven.
  2. Verbeelding is een component van visualisatie maar moet ook op zich bestudeerd worden apart van visualisatie. Met andere woorden verbeelding of fantasie kunnen onderwerp van een nauwgezet wetenschappelijk en neutraal onderzoek zijn, maar ze kunnen ook gebruikt worden in een breder metafysisch wereldbeeld.
  3. Verbeelding of fantasie is daardoor niet noodzakelijkerwijze hetzelfde als visualisatie. Visualisatie eist het beoefenen van wil en geloof in een kader van ontspanning, meditatie en vaak zelfhypnose.
  4. In het algemeen kunnen de types van visualisatiemethodieken ieder op verschillende wijze met elkaar vermengd zijn.
  5. De 'onderdelen' van visualisatie bepalen hun 'succes', voor zover ze in een bepaalde context en wereldbeeld gebruikt worden en daardoor worden de mate van effectiviteit en spirituele implicaties bepaald.
In het tweede deel zullen we dit wereldbeeld onderzoeken, dat veelal gepaard gaat met de praktijk van visualisatie. We zullen dan de gevaren overwegen en de occulte aspecten. Tevens de vraag beantwoorden of je als christen visualisatie op enig veilige manier zou kunnen gebruiken in de Bijbelse praktijk.
Cri-article DN388-1 (1996) Vertaald door Gerard Feller 2001
John Weldon en John Ankerberg
Notes
  1. This article is excerpted with minor changes from the authors' Encyclopedia of New Age Beliefs (Harvest House, 1996)
  2. Mike Samuels, M.D. and Nancy Samuels, Seeing, with the Mind's Eye: The History techniques and uses of Visualization (New York:Bookworks/Random House, 1983)
  3. Ibid, 34
  4. Anastas Harris,ed,Holistic Education:Education for Living (Del Mar, C.A.: Holistic education network, 1981, 27
  5. Samuels and Samuels,21
  6. A.A. Sheikh,"Mental Images:Ghost of Sensations"Journal of Mental Imagery 1 (Spring 1977) 1-2
  7. Samuels and Samuels 70-71
  8. Richard Dobson and Natasha Frazier:"Trance, Dreams and Shamanism, "Shaman's Drum, Spring 1986, 39
  9. Amy Wallace and Bill Henkin, The Psychic healing book: How to develop your psychic potential safely, simply, effectively (New York: Delacorte Press 1978, 43
  10. "Kreskin: Mind star in an universe of realities: Who or what is he? New Realities febr. 1978,14
  11. James Vargiu,ed,Psychosynthesis, Institute, Synthesis Two: The realization of the self (San Francisco:Psychosynthesis institutes of the synthesis graduate school for the study of man, 1978) 119-120
  12. Mike Samuels,MD, and Hal Bennett, Spirit guides:Access to inner worlds (New York:Random House,1974)
  13. Samuels and Samuels 162,-323
  14. Ibid, 180-206
  15. Int. Imagary association, Sixth American Imagery Conference, "Timeless therapeutic Images" brochure describing proceedings of the November 5-7, 1982 Conference in San Francisco, CA Distrubuted bij Brandon House, Box 240, Bronx, New York, NY 10471
  16. StanleyDokupil,"Seizing the Power:The use of the imagination for healing SCP Newsletter vol 8, no6, 1982, 3
  17. Alice Bailey, The unfinished autobiography (New York Lucis Publishing Co, 1976 ,224-25
  18. Samules and Samuels, 276
  19. Kenneth Pelletier, Mind as healer mind as slayer: A holistic approach to preventing stress disorders (New York :Dell 1979) 229
  20. Samuels and Samuels, 226
  21. Pelletier, 229,233
  22. Ibid, 237
  23. Samuels and Samuels, 225
  24. Sheikh, 225
  25. Carl Jung, memories, dreams, reflections (New York: Vintage/Random House, 1965, 180-200
  26. Barbara Hannah, Encounters with the Soul:Active Imagination as developed by C G Jung (Santa Monica: Sigo 1981) 23
  27. Ibid
  28. Ibid 5-6 11-12 18-20, 27
  29. Ibid 3
  30. Ibid 3-51
  31. A video debate between Jose Silva, John Weldon, Dave Hunt and George DeSau is available from the John Ankerberg Show, PO Box 8977 Chattanooga TN 37411
  32. John Trott and Eric Pement "Visualization and imaging: dangerous trends in Christian meditation" Cornerstone vol 14 issue 74, 19
  33. Dave Hunt and TA Mc Mahon The seduction of Christianity (Eugene OR: Harvest House, 1984) 123
  34. Ibid 124
  35. The use of visualization/imagenary in sports is usually but not always innocuous
  36. Dokupil 2
  37. Harold Sherman, Your power to heal (Greenwich:CT Fawcett Publications 1973,99
  38. Andrew Wiehl Creative Visualization: (St Paul Llewellyn 1958,11
  39. Harris 38-39
  40. Samuels and Samuels 21,28
  41. Adelaide Bry Visualization Directing the movies of our mind (New York: Barnes and Noble Books 1979, 14
  42. Vargiu 119
  43. Pelletier, 262
  44. NormanVincent Peale Positive Imaging :The powerful way to change your life (Old Tappan NJ Fleming H Revell 1982 , 94
  45. Carolyn Stahl "Opening to God, Guided imagery and meditation on scripture Nashville The upper room 1977
  46. D Scott Rogo "Relax your way to esp "Psychic Sept/okt 1976 18
  47. Ibid 19
  48. Shakti Gawain Creative Visualization Mill Valley CA Whatever publishing 1983, 31
  49. Harris 30-31
  50. Sanaya Roman and Duane Packer, opening to channel: How to connect with your guide (Tiburon CA HJ Kramer 1987, 69
  51. Ibid 68-69
  52. See John Ankerberg and John Weldon Encyclopedia of new age beliefs (Eugene OR: Harvest house 1966, 379-98
  53. Gawain 57
  54. Colin Wilson; Mysteries: An investigation into the occult the paranormal and the supernatural (New York GP Putnam's Sons 1978 244-45Vargiu, 120 David Conway Magic: An occult primer (New York Bantam 1973, 60-69
  55. Bry 40
  56. Harris 34
  57. K P Monteiro et al "Imagery absorption and hypnosis: a factorial study Journal of mental imagery 4:2 (1980) 63-64
  58. Vargiu 128
  59. Wiehl 72-73